Профессиональное обучение

ІНСТРУКТЫЎНА-МЕТАДЫЧНАЕ ПІСЬМО МІНІСТЭРСТВА АДУКАЦЫІ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ «Аб арганізацыі прафесійнай падрыхтоўкі вучняў устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі ў межах вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне»

развернуть

ЗАЦВЯРДЖАЮ

Намеснік Міністра адукацыі

Рэспублікі Беларусь

                        А.У.Кадлубай

09.07.2021

 

 

ІНСТРУКТЫЎНА-МЕТАДЫЧНАЕ ПІСЬМО

МІНІСТЭРСТВА АДУКАЦЫІ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ

«Аб арганізацыі прафесійнай падрыхтоўкі вучняў устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі ў межах вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне»

 

АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННІ. АСАБЛІВАСЦІ АРГАНІЗАЦЫІ АДУКАЦЫЙНАГА ПРАЦЭСУ

У адпаведнасці з тыпавым вучэбным планам агульнай сярэдняй адукацыі, зацверджаным пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 06.05.2020 № 83 «Аб тыпавых планах агульнай сярэдняй адукацыі» (у рэдакцыі пастановы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 20.04.2021 № 71 «Аб змяненні пастановы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 6 мая 2020 г. ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі (далей – УАСА) і вучэбным планам спецыяльнай адукацыі на ўзроўні агульнай сярэдняй адукацыі, зацверджаным пастановай Міністэрства адукацыі ад 25.06.2020 № 155 (у рэдакцыі пастановы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 09.06.2021 №127 «Аб змяненні пастановы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 25 чэрвеня 2020 г. № 155»), ва ўстановах спецыяльнай адукацыі (далей – УСА) для вучняў X–XI (XII) класаў, якія вывучаюць усе прадметы на базавым узроўні, прадугледжана вучэнне вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне». У межах дадзенага вучэбнага прадмета ў аб'ёме 6 гадзін на тыдзень рэалізуецца адукацыйная праграма прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых). Асноўнай мэтай працоўнага навучання вучняў III ступені агульнай сярэдняй адукацыі з'яўляецца прадастаўленне ім магчымасці атрымаць прафесійныя ўменні і навыкі, засвоіць пэўную прафесію.

Адукацыйная праграма прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у X–XI (XII) класах можа ажыццяўляцца на базе УАСА, УСА, устаноў прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай, вышэйшай адукацыі, устаноў дадатковай адукацыі дарослых, устаноў дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі (пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 02.08.2018 № 575).

Умоўна вызначаны тры мадэлі рэалізацыі прафесійнай падрыхтоўкі на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі ў межах вучэбнага прадмета  «Працоўнае навучанне»:

I мадэль: арганізацыя вучэбных заняткаў непасрэдна ў УАСА, УСА;

II мадэль: арганізацыя вучэбных заняткаў для вучняў некалькіх УАСА (УСА) на базе аднаго УАСА (УСА) па прынцыпе міжшкольных факультатыўных заняткаў;

III мадэль: арганізацыя вучэбных заняткаў на базе ўстаноў прафесійна-тэхнічнай (далей – УПТА), устаноў сярэдняй спецыяльнай адукацыі (далей – УССА), устаноў вышэйшай адукацыі, устаноў дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, устаноў дадатковай адукацыі дарослых (далей – іншыя ўстановы адукацыі).

Загадам Міністра адукацыі ад 22.03.2021 № 188 «Аб арганізацыі адукацыйнага працэсу па працоўным навучанні па праграме прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у Х–XI (XII) класах устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі» на 2021/2022 навучальны год вызначаны пералікі прафесій рабочых (пасад служачых) для рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у межах гадзін працоўнага навучання асобна для вучняў X класаў УАСА і X (XI) класаў УСА і для вучняў XI класаў УАСА і XI (XII) класаў УСА, а таксама зацверджаны прыкладны вучэбны план для распрацоўкі вучэбна-праграмнай дакументацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) па прафесіях рабочых (пасадах служачых) для вучняў X–XI (XII) класаў УАСА і УСА ў межах гадзін працоўнага навучання.

Комплексную метадычную падтрымку ўсім удзельнікам адукацыйнага працэсу забяспечвае ўстанова адукацыі «Рэспубліканскі інстытут прафесійнай адукацыі» (далей – УА «РІПА») (http://ripo.unibel.by/ Галоўная / Дапрафесійная і прафесійная падрыхтоўка школьнікаў).

Вывучэнне вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» ажыццяўляецца па вучэбных праграмах прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў X–XI (XII) класаў, якія распрацоўваюцца ўстановамі адукацыі на аснове:

прыкладных вучэбных праграм прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў X–XI (XII) класаў (http://ripo.unibel.by/ Галоўная / Дапрафесійная і прафесійная падрыхтоўка школьнікаў);

зместу тарыфна-кваліфікацыйных (кваліфікацыйных) характарыстык па адпаведных прафесіях рабочых (пасадах служачых).

На падставе вучэбных праграм, распрацаваных установай адукацыі, падрыхтоўваецца прыкладнае каляндарна-тэматычнае планаванне (далей – КТП), якое зацвярджаецца кіраўніком установы адукацыі, што рэалізуе адукацыйную праграму прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых). КТП, як правіла, утрымлівае нумары і назвы раздзелаў, тэм, асобных вучэбных заняткаў тэарэтычнага і практычнага навучання і выконваемых работ (заданняў) падчас праходжання вытворчай практыкі, колькасць вучэбных гадзін, мэту навучання, формы (тып, від) вучэбных заняткаў і формы арганізацыі вытворчай практыкі, сродкі навучання і іншыя кампаненты. Структура КТП з'яўляецца прыкладнай і можа быць зменена (без скажэння яго сутнасці і прызначэння) па меркаванні ўстановы адукацыі, якая рэалізуе адукацыйную праграму прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых). Методыка распрацоўкі КТП па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» пададзена ў метадычных рэкамендацыях па распрацоўцы вучэбных праграм дапрафесійнай і прафесійнай падрыхтоўкі вучняў устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі (http://ripo.unibel.by/ Галоўная / Дапрафесійная і прафесійная падрыхтоўка школьнікаў).

У выпадках, калі ў XI (XII) класе УАСА і УСА для поўнага асваення зместу адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) з прысваеннем кваліфікацыі рабочага (пасады служачага) прадугледжаных тыпавым вучэбным планам вучэбных гадзін недастаткова, можа быць прадстаўлена магчымасць асваення дадзенай адукацыйнай праграмы без прысваення разраду па прафесіі, што не прадугледжвае ў далейшым выдачу пасведчання ўстаноўленага ўзору. Рэалізацыя тэарэтычнага і вытворчага навучання, у тым ліку вытворчай практыкі, павінна быць забяспечана. У такіх выпадках вучням выдаецца даведка аб навучанні ўстаноўленага ўзору.

Даведка аб навучанні выдаецца таксама ўсім вучням УАСА і УСА па завяршэнні асваення імі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у межах вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» без дадатковага запыту з іх боку ў выпадках, калі яны не здалі кваліфікацыйны экзамен ці не былі дапушчаны да здачы кваліфікацыйнага экзамену па прычынах, указаных у метадычных рэкамендацыях па арганізацыі і правядзенні кваліфікацыйнага экзамену па выніках асваення вучнямі X–XI (XII) класаў устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у межах вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне», зацверджаных Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь (далей – Метадычныя рэкамендацыі).

Узор даведкі аб навучанні зацверджаны пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 27.07.2011 № 194. Згодна з пунктам 85 главы 15 Інструкцыі аб парадку запаўнення дакументаў аб адукацыі, дадаткаў да іх, дакументаў аб навучанні, уліку і выдачы дакументаў аб адукацыі, дадаткаў да іх, залатога, срэбнага медалёў, дакументаў аб навучанні, зацверджанай пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 27.07.2011 № 194, даведка аб навучанні ўручаецца персанальна вучням пад роспіс у кнізе ўліку і выдачы дакументаў аб навучанні.

Тыпавым вучэбным планам агульнай сярэдняй адукацыі ў X–XI класах на прафесійную падрыхтоўку прадугледжана 420 вучэбных гадзін (па 6 вучэбных гадзін на тыдзень у кожным класе), якія ўключаюць тэарэтычнае навучанне, вытворчае навучанне, у тым ліку і вытворчую практыку ў аб'ёме 120 гадзін.

Пунктам 77 Палажэння аб заснаванні агульнай сярэдняй адукацыі, зацверджанага пастановай Міністэрства адукацыі ад 20.12.2011 № 283, прадугледжана магчымасць выдзялення заснавальнікам установы адукацыі дадатковых вучэбных гадзін на правядзенне практычных вучэбных заняткаў «Ваджэнне трактароў» пры рэалізацыі адукацыйных праграм прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых).

У адпаведнасці з пунктам 20 Палажэння аб парадку арганізацыі прафесійнай падрыхтоўкі, перападрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі беспрацоўных і іншых катэгорый грамадзян і асваення імі зместу адукацыйнай праграмы вучэбных курсаў па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 12.10.2006 № 1334, для асваення вучнямі УАСА і УСА адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) патрабуецца вызначэнне іх прафесійнай прыдатнасці па медыцынскіх паказаннях да асвойваемай кваліфікацыі.

Калі вучань мае медыцынскія супрацьпаказанні або абмежаванні для асваення канкрэтных адукацыйных праграм прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых), якія рэалізуюцца ва ўстанове адукацыі, як з прысваеннем, так і без прысваення кваліфікацыі, уключаючы тыя выпадкі, калі ўзровень кваліфікацыі не ўстанаўліваецца, і адсутнічае магчымасць даць яму права выбару іншай адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых), то на падставе медыцынскага заключэння вучань вызваляецца ад вывучэння вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне». Арганізацыя занятасці вучняў, вызваленых ад вучэбных заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне», ставіцца ў кампетэнцыі кіраўнікоў УАСА і УСА.

Рэалізацыя адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў УАСА і УСА ў межах прадмета «Працоўнае навучанне» ажыццяўляецца па чвэрцях у межах навучальнага года.

Прафесійная падрыхтоўка магчымая на працягу шасцідзённага працоўнага тыдня. Пры складанні раскладу вучэбных заняткаў неабходна забяспечыць раўнамерную нагрузку на працягу вучэбнага тыдня і навучальнага года, не дапускаць павелічэнне працягласці вучэбных заняткаў ва ўсе дні тыдня.

Звяртаем увагу, што пры правядзенні заняткаў у суботу (па ўсіх трох мадэлях) неабходна прадугледзець арганізацыю харчавання вучняў у адпаведнасці з заканадаўствам.

Змена засвойваемай прафесіі рабочага (пасады служачага) можа ажыццяўляцца на працягу першай чвэрці першага года навучання, у выключных выпадках (змена месца жыхарства, наяўнасць медыцынскіх супрацьпаказанняў і інш.) – на працягу першага года навучання. У выпадку адсутнасці магчымасці працягу навучання па раней абранай прафесіі выбар новай прафесіі вучань і яго законныя прадстаўнікі ажыццяўляюць з ліку прапанаваных установай адукацыі на карысць найбольш роднаснай прафесіі.

У выпадку аб'ектыўнай немагчымасці асвоіць прафесію рабочага (пасаду служачага) за рэальна складваемы прамежак часу пасля выбару новай прафесіі і здаць кваліфікацыйны экзамен з мэтай атрымання пасведчання ўстаноўленага ўзору вучань атрымлівае даведку аб навучанні, што не прадугледжвае ў далейшым выдачу пасведчання ўстаноўленага ўзору.

У выпадку ўзнікнення аб'ектыўнай неабходнасці змены вучнем XI (XII) класа асвойваемай прафесіі пры наяўнасці ў яго ў перыяд навучання ў Х класе медыцынскіх супрацьпаказанняў або абмежаванняў для асваення адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) па канкрэтнай прафесіі, а таксама адсутнасці іх у XI (XII) класе, змене месца жыхарства, іншых прычынах магчыма рэалізацыя некалькіх варыянтаў арганізацыі адукацыйнага працэсу:

варыянт 1: пры рэалізацыі ва ўстанове адукацыі на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) па роднаснай прафесіі змест вучэбных праграм устаноў адукацыі, якія рэалізуюць адукацыйную праграму прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў X–XI (XII) УАСА і УСА па дадзеных прафесіях, на момант пераходу адрозніваецца не больш, чым на 30 %. У гэтым выпадку вучань можа працягнуць навучанне па роднаснай прафесіі пры ліквідацыі акадэмічнай розніцы ў парадку, устаноўленым установай адукацыі, якая рэалізуе адукацыйную праграму прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых).

Пры ўмове паспяховага асваення зместу адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) пасля выбару новай прафесіі, вучань можа быць дапушчаны да здачы кваліфікацыйнага экзамену, па выніках якога можа атрымаць пасведчанне ўстаноўленага ўзору;

варыянт II: пры адсутнасці ва ўстанове адукацыі на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі падрыхтоўкі па прафесіі рабочага (служачага), якую раней асвойваў вучань, ён можа быць уключаны ў іншую вучэбную групу (клас), для асваення зместу адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у першы год навучання (Х клас для УАСА і УСА, XI для УСА). У гэтым выпадку па выніках навучальнага года ў атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыі вучню выстаўляецца гадавая адзнака па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» і выдаецца даведка аб навучанні;

варыянт III: пры наяўнасці ў вучня медыцынскіх супрацьпаказанняў або абмежаванняў для асваення адукацыйных праграм прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых), якія рэалізуюцца ва ўстанове адукацыі, і пры адсутнасці магчымасці даць вучню права выбару іншай прафесіі рабочага (служачага) на падставе медыцынскага заключэння вучань вызваляецца ад вывучэння вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне».

Звяртаем увагу, што пры арганізацыі працоўнага навучання па III мадэлі неабходна заключыць дагавор аб прафесійнай падрыхтоўцы рабочага (служачага) на платнай аснове. Тыпавая форма дагавору аб прафесійнай падрыхтоўцы рабочага (служачага) на платнай аснове зацверджана пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 21.07.2011 № 99 і размешчана на сайце УА «РІПА» (http://ripo.unibel.by/ Галоўная / Дапрафесійная і прафесійная падрыхтоўка школьнікаў). У адпаведнасці з пунктам 4 артыкула 59 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі дагавор з непаўналетнім грамадзянінам заключаецца толькі з пісьмовай згоды яго законнага прадстаўніка.

Для даведкі:

У дадатку да Закона Рэспублікі Беларусь ад 13.07.2012 № 419-З  «Аб дзяржаўных закупках тавараў (работ, паслуг)» змяшчаецца пералік выпадкаў ажыццяўлення дзяржаўных закупак з прымяненнем працэдуры закупкі з адной крыніцы. Пунктам 44 названага пераліку прадугледжана набыццё паслуг дадатковай адукацыі дарослых для фізічных асоб, у тым ліку беспрацоўных грамадзян, з прымяненнем працэдуры закупкі з адной крыніцы.

Пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі вучняў на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі УАСА і УСА ў межах вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» выкарыстоўваецца журнал уліку вынікаў вучэбнай дзейнасці і наведвання вучнямі X–XI (XII) класаў УАСА і УСА вучэбных заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне».

 

АРГАНІЗАЦЫЙНА-КІРАЎНІЧЫЯ ПЫТАННІ

Пры арганізацыі працоўнага навучання па I мадэлі:

  1. Загадам кіраўніка УАСА (УСА) зацвярджаецца:

пералік рабочых прафесій (пасад служачых), якія будуць асвойваць вучні;

састаў груп з указаннем класа;

спіс педагагічных работнікаў, якія будуць ажыццяўляць адукацыйны працэс па працоўным навучанні.

  1. Вучэбны план УАСА (УСА) павінен змяшчаць вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне». У тлумачальнай запісцы да вучэбнага плану неабходна адлюстраваць колькасць груп з указаннем рабочых прафесій (пасад служачых).
  2. Вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне» ўключаецца ў расклад вучэбных заняткаў.
  3. У працэсе вывучэння вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» запаўняецца журнал уліку вынікаў вучэбнай дзейнасці і наведвання вучнямі X–XI (XII) класаў УАСА і УСА вучэбных заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне», у межах якога рэалізуецца адукацыйная праграма прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых).
  4. У класным журнале па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» запаўняецца толькі зводная ведамасць уліку вынікаў вучэбнай дзейнасці і паводзін вучняў.

Пры арганізацыі працоўнага навучання на II мадэлі:

  1. Кіраўнікамі структурных падраздзяленняў раённых (гарадскіх) выканаўчых камітэтаў, мясцовых адміністрацый раёнаў у гарадах, якія ажыццяўляюць дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі, вызначаюцца УАСА (УСА), на базе якіх будзе арганізаваны адукацыйны працэс па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» для вучняў X–XI (XII) класаў іншых (канкрэтных) УАСА (УСА) з указаннем прафесій рабочых (пасад служачых), па якіх будзе ажыццяўляцца прафесійная падрыхтоўка.
  2. На падставе загаду структурнага падраздзялення раённага (гарадскога) выканаўчага камітэту, мясцовай адміністрацыі раёна ў горадзе, які ажыццяўляе дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі, кіраўнік УАСА (УСА), з якой вучні накіроўваюцца ў іншыя УАСА (УСА), выдае загад, у якім сцвярджае:

спіс вучняў, для якіх працоўнае навучанне будзе арганізавана на базе канкрэтных УАСА (УСА);

спіс педагагічных работнікаў, якія будуць ажыццяўляць кантроль за наведваннем заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне», за паспяховасцю вучняў, афармляць класны журнал, іншае.

  1. Вучэбны план УАСА (УСА), з якой вучні накіроўваюцца ў іншыя УАСА (УСА), павінен змяшчаць вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне».
  2. У расклад вучэбных заняткаў, зацверджаных кіраўніком УАСА (УСА), з якой вучні накіроўваюцца ў іншыя УАСА (УСА), павінен быць уключаны вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне» і зроблены запіс аб месцы правядзення вучэбных заняткаў.
  3. У УАСА (УСА), у якой праводзяцца заняткі па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне», на кожную вучэбную групу (вучэбныя групы) заводзіцца журнал уліку вынікаў вучэбнай дзейнасці і наведвання вучнямі X–XI (XII) класаў УАСА і УСА вучэбных заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне». Выстаўляючы адзнаку ў журнал, педагагічны работнік абавязаны ўносіць яе і ў дзённік вучня.
  4. Па выніках кожнай вучэбнай чвэрці, навучальнага года ў адпаведную УАСА (УСА) перадаецца ведамасць адзнак за вучэбную чвэрць, навучальны год, завераная кіраўніком установы адукацыі, на базе якой арганізавана працоўнае навучанне вучняў X–XI (XII) класаў.
  5. Педагагічны работнік УАСА (УСА), з якой накіраваны вучні, выстаўляе ў зводную ведамасць класнага журнала адзнакі за вучэбную чвэрць, вучэбны год у адпаведнасці з прадстаўленай ведамасцю адзнак.

Пры арганізацыі працоўнага навучання па III мадэлі:

  1. Структурным падраздзяленнем абласнога (Мінскага гарадскога) выканаўчага камітэта, якое ажыццяўляе дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі, зацвярджаюцца УПТА, УССА і іншыя ўстановы адукацыі, на базе якіх будзе арганізаваны адукацыйны працэс па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» для вучняў X–XI (XII) класаў з указаннем рабочых прафесій (пасад служачых), па якіх будзе ажыццяўляцца прафесійная падрыхтоўка.
  2. На падставе загаду структурнага падраздзялення абласнога (Мінскага гарадскога) выканаўчага камітэта, які ажыццяўляе дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі, выдаюцца загады структурных падраздзяленняў раённых (гарадскіх) выканаўчых камітэтаў, мясцовых адміністрацый раёнаў у гарадах, якія ажыццяўляюць дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі. У загадзе вызначаюцца УАСА (УСА), для вучняў якіх будзе арганізавана працоўнае навучанне на базе канкрэтнага УПТА, УССА, іншых устаноў адукацыі з указаннем прафесій і колькасці вучняў з кожнай УАСА (УСА) у разрэзе прафесій.
  3. На падставе загаду структурнага падраздзялення раённага (гарадскога) выканаўчага камітэта, мясцовай адміністрацыі раёна ў горадзе, якая ажыццяўляе дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі, кіраўнік УАСА (УСА) загадам сцвярджае:

спісы вучняў, для якіх працоўнае навучанне будзе арганізавана на базе канкрэтных УПТА, УССА, іншых устаноў адукацыі;

спісы педагагічных работнікаў, якія будуць ажыццяўляць кантроль за наведваннем вучэбных заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне», за паспяховасцю вучняў, афармляць класны журнал, іншае.

  1. Вучэбны план УАСА (УСА) павінен змяшчаць вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне».
  2. У расклад вучэбных заняткаў, зацверджаны кіраўніком УАСА (УСА), павінен быць уключаны вучэбны прадмет «Працоўнае навучанне» і зроблены запіс аб месцы яго правядзення.

Ва УПТА, УССА, іншых установах адукацыі, у якіх праводзяцца заняткі па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне», на кожную вучэбную групу (вучэбныя групы) заводзіцца журнал уліку вынікаў вучэбнай дзейнасці і наведвання вучнямі X–XI (XII) класаў УАСА і УСА вучэбных заняткаў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне». Выстаўляючы адзнаку ў класны журнал, педагагічны работнік абавязаны ўносіць яе і ў дзённік вучня.

  1. Па выніках кожнай вучэбнай чвэрці, навучальнага года ў адпаведную УАСА (УСА) перадаецца ведамасць адзнак за вучэбную чвэрць, навучальны год, завераная кіраўніком установы адукацыі, на базе якога арганізавана працоўнае навучанне вучняў X–XI (XII) класаў.
  2. Педагагічныя работнікі УАСА (УСА) выстаўляюць у зводную ведамасць класнага журнала адзнакі за вучэбную чвэрць, навучальны год у адпаведнасці з прадстаўленай ведамасцю адзнак.

Прадастаўленыя ў УАСА (УСА) ведамасці адзнак (пры арганізацыі працоўнага навучання па II і III мадэлях) захоўваюцца ў класнага кіраўніка да канца навучальнага года, пасля чаго перадаюцца намесніку дырэктара, які курыруе гэты напрамак работы.

Пры арганізацыі працоўнага навучання па I мадэлі ажыццяўляецца падрыхтоўка вучняў у адным класе не больш чым па дзвюх прафесіях (дзвюх групах) у аб'ёме 6 вучэбных гадзін на тыдзень на кожную з прафесій (груп): 6 вучэбных гадзін на адну групу прадугледжаны таблічнай часткай тыпавога вучэбнага плана сярэдняй школы, школы-інтэрната для дзяцей-сірот і дзяцей, якія засталіся без апекі бацькоў, ясляў-сада – сярэдняй школы, дзіцячага сада – сярэдняй школы, 6 вучэбных гадзін на другую групу вылучаюцца дадаткова ў адпаведнасці з пунктам 3 заўваг да дадзенага тыпавога вучэбнага плана.

Пры арганізацыі працоўнага навучання па II і III мадэлях, у працэсе рэалізацыі вытворчага навучання неабходна ажыццяўляць дзяленне вучэбных груп на дзве падгрупы пры наяўнасці не менш за 8 вучняў у кожнай з падгруп.

Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) па I, II і III мадэлях ажыццяўляецца ў вучэбных групах, напаўняльнасць якіх не павінна перавышаць 20 слухачоў.

 

КАНТРОЛЬНА-АЦЭНАЧНАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ, ВЫНІКОВАЯ АТЭСТАЦЫЯ

Пры асваенні адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у межах вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» вучні Х–ХІ (ХІІ) класаў праходзяць бягучую, прамежкавую і выніковую атэстацыю з выстаўленнем адзнак у балах.

Пры ацэнцы вынікаў вучэбнай дзейнасці вучняў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» ў X–XI (XII) класах рэкамендуецца кіравацца наступнымі паказчыкамі ацэнкі вынікаў вучэбнай дзейнасці (дадатак).

Адзнака па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» за чвэрць выстаўляецца як сярэдняе арыфметычнае адзнак, атрыманых у выніку вывучэння ўсіх тэм тэарэтычнага навучання і адзнак, атрыманых на вучэбных занятках па вытворчым навучанні, а таксама пры выкананні работ (заданняў) падчас праходжання вытворчай практыкі.

Гадавая адзнака выстаўляецца як сярэдняе арыфметычнае адзнак, атрыманых па выніках кожнай чвэрці.

У атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыі выстаўляецца гадавая адзнака па выніках вывучэння вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» ў XI (XII) класе, запіс аб вывучэнні праграмы асвойваемай прафесіі рабочага (пасады служачага) не робіцца.

 

ПРАВЯДЗЕННЕ КВАЛІФІКАЦЫЙНАГА ЭКЗАМЕНУ

Парадак правядзення кваліфікацыйнага экзамену па завяршэнні асваення зместу адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) вызначаецца пастановай Міністэрства адукацыі ад 24.12.2013 г. № 135 «Аб зацвярджэнні Правіл правядзення атэстацыі слухачоў, стажораў пры асваенні зместу адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дарослых» і Метадычнымі рэкамендацыямі.

Кваліфікацыйны экзамен мэтазгодна праводзіць да 30 мая года атэстацыі. Вызначэнне тэрмінаў і парадку правядзення кваліфікацыйнага экзамену ажыццяўляецца ўстановамі адукацыі, якія вядуць прафесійную падрыхтоўку вучняў.

Для правядзення кваліфікацыйнага экзамену не пазней чым за два тыдні да яго пачатку ствараецца кваліфікацыйная камісія ў складзе не меней 3 чалавек, якая зацвярджаецца кіраўніком установы адукацыі, на базе якой рэалізуецца адукацыйная праграма прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых).

Кваліфікацыйная камісія прымае рашэнне аб прысваенні вучню адпаведнага разраду (пры яго наяўнасці) па асвойваемай прафесіі рабочага або аб прысваенні адпаведнай пасады служачага.

Станоўчай адзнакай (якая дазваляе прысвоіць кваліфікацыю) па выніках выканання кваліфікацыйнай пробнай работы, гэтак жа, як і экзамену па выніках тэарэтычнага навучання, з'яўляецца адзнака не ніжэй за 3 (тры) балы.

Выніковая адзнака за кваліфікацыйны экзамен выстаўляецца як сярэдняе арыфметычнае адзнакі за выкананне кваліфікацыйнай пробнай работы і адзнакі па выніках тэарэтычнага навучання.

Вучням, якія паспяхова здалі кваліфікацыйны экзамен, незалежна ад таго, прадугледжаны ці не прадугледжаны разрад па адпаведнай прафесіі, выдаецца пасведчанне ўстаноўленага ўзору.

 

ПРАХОДЖАННЕ ПРАКТЫКІ, ВЫТВОРЧАГА НАВУЧАННЯ

Асноўнымі задачамі вытворчага навучання з'яўляюцца фарміраванне, замацаванне і ўдасканаленне прафесійных ведаў, уменняў і навыкаў у вучняў X–XI (XII) класаў, якія асвойваюць змест адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых), неабходных для атрымання прафесіі рабочага або для працы на пасадзе служачага.

Вытворчае навучанне вучняў арганізуецца і праводзіцца ўстановамі адукацыі, якія рэалізуюць адукацыйную праграму прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў X–XI (XII) класаў, сумесна з арганізацыямі – заказчыкамі кадраў і арганізацыямі, якія забяспечваюць праходжанне вытворчага навучання вучнямі (далей – арганізацыі), ва ўзаемадзеянні з мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі.

Вытворчую практыку варта арганізоўваць непасрэдна ў адпаведных арганізацыях. Разам з тым вытворчая практыка можа таксама праводзіцца ў вучэбна-вытворчых майстэрнях, вучэбных гаспадарках, на вучэбна-доследных участках і ў іншых структурных падраздзяленнях установы адукацыі пры іх наяўнасці.

Змест вытворчага навучання вызначаецца вучэбнымі праграмамі, распрацаванымі і зацверджанымі ва ўстановах адукацыі, якія ажыццяўляюць прафесійную падрыхтоўку вучняў УАСА і УСА.

Вучэбныя праграмы заключнага этапу вытворчага навучання (вытворчай практыкі) узгадняюцца з арганізацыямі, на базе якіх яна праводзіцца. У выпадках праходжання вытворчай практыкі на базе некалькіх арганізацый вучэбныя праграмы вытворчай практыкі зацвярджаюцца адной з гэтых арганізацый.

Вытворчая практыка ўваходзіць у склад вытворчага навучання (як апошняя тэма) і праводзіцца пасля праходжання тэм тэарэтычнага навучання, з улікам спецыфікі асвойваемай прафесіі рабочага (пасады служачага).

Тэмы вучэбных заняткаў тэарэтычнага навучання адлюстроўваюцца ў журнале па 1 вучэбнай гадзіне, тэмы вучэбных заняткаў вытворчага навучання, як правіла, па 2–4 вучэбныя гадзіны.

Вытворчае навучанне складаецца з пачатковага, асноўнага і заключнага (вытворчай практыкі) перыядаў.

У пачатковым перыядзе вытворчага навучання ажыццяўляецца фарміраванне першапачатковых прафесійных ведаў, уменняў і навыкаў вучняў.

У асноўным перыядзе вытворчага навучання паглыбляюцца і пашыраюцца прафесійныя веды, уменні і навыкі вучняў.

Вытворчае навучанне ў пачатковым і асноўным перыядах можа праводзіцца ў вучэбна-доследных гаспадарках, вучэбна-вытворчых майстэрнях, вучэбных гаспадарках, рэсурсных цэнтрах і ў іншых структурных падраздзяленнях устаноў адукацыі, у арганізацыях, у тым ліку на вучнёўскіх месцах гэтых арганізацый.

У заключным перыядзе вытворчага навучання (вытворчай практыкі) замацоўваюцца і ўдасканальваюцца прафесійныя веды, уменні і навыкі вучняў, як правіла, у арганізацыях, а ў асобных выпадках – у структурных падраздзяленнях устаноў адукацыі па ўзгадненні з іх заснавальнікамі.

Для правядзення вытворчага навучання паміж установамі адукацыі і арганізацыямі заключаецца дагавор аб арганізацыі вытворчага навучання вучняў, якія асвойваюць змест адукацыйных праграм прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) для вучняў X–XI (XII) класаў (далей – дагавор аб арганізацыі вытворчага навучання вучняў).

Тэрміны і працягласць перыядаў вытворчага навучання ўстанаўліваюцца ўстановамі адукацыі з улікам магчымасцей арганізацый і ўстаноў адукацыі, сезоннасці выканання работ.

Формы і метады арганізацыі вытворчага навучання вызначаюцца ўстановамі адукацыі.

Агульнае кіраўніцтва вытворчым навучаннем ад установы адукацыі ажыццяўляюць намеснікі кіраўнікоў устаноў адукацыі, майстры вытворчага навучання ўстаноў адукацыі.

Непасрэднае кіраўніцтва вытворчым навучаннем ад установы адукацыі ва ўсе перыяды ажыццяўляе майстар вытворчага навучання ўстановы адукацыі.

Улік вучэбна-вытворчых работ (заданняў), выкананых вучнямі ў працэсе вытворчага навучання, ажыццяўляецца ў дзённіку ўліку вучэбна-вытворчых работ (заданняў) пры праходжанні вытворчага навучання. Дадзены дзённік выкарыстоўваецца ў абавязковым парадку пры ажыццяўленні заключнага перыяду вытворчага навучання, а таксама можа выкарыстоўвацца і ў працэсе пачатковага і асноўнага перыядаў вытворчага навучання пры іх арганізацыі непасрэдна на працоўных месцах у арганізацыях.

 

НАРМАТЫЎНАЕ ПРАВАВОЕ ЗАБЕСПЯЧЭННЕ

У дадатак да нарматыўных прававых актаў, указаных у агульнай частцы інструктыўна-метадычнага пісьма ад 18.06.2021 «Аб арганізацыі ў 2021/2022 навучальным годзе адукацыйнага працэсу пры вывучэнні вучэбных прадметаў і правядзенні факультатыўных заняткаў пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі» (https://edu.gov.by/ Агульная сярэдняя адукацыя / 2021/2022 навучальны год), варта кіравацца наступнымі нарматыўнымі прававымі актамі:

  1. Палажэнне аб бесперапынным прафесійным навучанні па прафесіях рабочых, зацверджанае пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2011 № 954;
  2. Канцэпцыя развіцця прафесійнай арыентацыі моладзі ў Рэспубліцы Беларусь, зацверджаная пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь, Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 31.03.2014 № 15/27/23;
  3. Палажэнне аб установе прафесійна-тэхнічнай адукацыі, зацверджанае пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 05.08.2011 № 216;
  4. Палажэнне аб установе сярэдняй спецыяльнай адукацыі, зацверджанае пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 22.07.2011 № 106;
  5. Пастанова Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 30.03.2004 № 34 «Аб зацвярджэнні агульных палажэнняў адзінага тарыфна-кваліфікацыйнага даведніка работ і прафесій рабочых»;
  6. Пастанова Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 29.07.2020 № 69 «Выпуск 28 Адзінага кваліфікацыйнага даведніка пасад служачых» пасады служачых, занятых у адукацыі» (далей – Выпуск 28 АКДП);
  7. Пастанова Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 30.01.2018 № 7/14 «Аб устанаўленні пераліку прафесій для падрыхтоўкі рабочых»;
  8. Загад Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 22.03.2021 № 188 «Аб арганізацыі адукацыйнага працэсу па працоўным навучанні па праграме прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) у Х–XI (XII) класах устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі».

Пералічаныя нарматыўныя прававыя акты размешчаны на сайце УА «РІПА» (http://ripo.unibel.by) і нацыянальным адукацыйным партале (www.adu.by).

 

КВАЛІФІКАЦЫЙНЫЯ ПАТРАБАВАННІ ДА ПЕДАГАГІЧНЫХ РАБОТНІКАЎ

Пры арганізацыі вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» кваліфікацыйныя патрабаванні па кожнай з пасад служачых, занятых у адукацыі, адлюстраваны ў выпуску 28 АКДП і ў Палажэнні аб бесперапынным прафесійным навучанні па прафесіях рабочых, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2011 № 954.

Павышэнне кваліфікацыі педагагічных работнікаў устаноў адукацыі, якія забяспечваюць рэалізацыю адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых), накіраванай на асваенне вучнямі X–XI (XII) класаў асобных прафесій, а таксама праводзяць факультатыўныя заняткі па асновах выбару прафесіі, арганізуецца РІПА, Дзяржаўнай установай адукацыі «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі», структурнымі падраздзяленнямі абласных (Мінскага гарадскога) выканаўчых камітэтаў, якія ажыццяўляюць дзяржаўна-ўладныя паўнамоцтвы ў сферы адукацыі.

На рэгіянальным узроўні неабходна арганізаваць пастаяннае метадычнае суправаджэнне адукацыйнага працэсу па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» ў X–XI (XII) класах праз сістэму бесперапыннага павышэння кваліфікацыі, максімальна выкарыстоўваючы рэзервы абласных і Мінскага гарадскога інстытутаў развіцця адукацыі, раённых (гарадскіх) вучэбна-метадычных кабінетаў, раённых (гарадскіх) вучэбна-метадычных цэнтраў прафесійнай адукацыі.

 

АБ ФІНАНСАВАННІ ПРАФЕСІЙНАЙ ПАДРЫХТОЎКІ

Выдаткі на рэалізацыю адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых) (далей – праграма прафесійнай падрыхтоўкі) плануюцца ў бюджэтных каштарысах УАСА і УСА, таксама, як і выдаткі на рэалізацыю адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі, адукацыйных праграм спецыяльнай адукацыі і іншых праграм, якія рэалізуюцца ў названых установах адукацыі.

Рэалізацыя адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі ў УПТА, УССА і ў іншых установах адукацыі ажыццяўляецца на аснове дагавораў аб прафесійнай падрыхтоўцы рабочага (служачага) на платнай аснове.

Аплата выдаткаў па дагаворах аб прафесійнай падрыхтоўцы рабочага (служачага) на платнай аснове для арганізацыі працоўнага навучання для асоб з ліку вучняў X–XI (XII) класаў ажыццяўляецца за кошт сродкаў, прадугледжаных у бюджэтных каштарысах УАСА і УСА, іншых крыніц, не забароненых заканадаўствам.

Бюджэтныя сродкі, прадугледжаныя на фінансаванне выдаткаў па рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі ў УАСА і УСА, пералічваюцца на бягучы (разліковы) банкаўскі рахунак па ўліку сродкаў ад дзейнасці, што прыносіць прыбытак, іншай установы адукацыі, якая рэалізуе праграму прафесійнай падрыхтоўкі, у адпаведнасці з заключаным дагаворам.

Для даведкі:

Вучэбныя гадзіны па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» ўключаюцца на пачатак навучальнага года ў спіс педагагічных работнікаў, якім вылічаюцца стаўкі і надбаўкі за кваліфікацыйныя катэгорыі з улікам педагагічнай нагрузкі, зацверджаны пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 30.03.2007 № 25, для вызначэння фонду аплаты працы.

Кошт паслугі пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі для слухачоў з ліку вучняў УАСА і УСА ў іншых установах адукацыі вызначаецца іншай установай адукацыі ў адпаведнасці з каштарысам выдаткаў на рэалізацыю названай праграмы на падартыкулах выдаткаў:

заработная плата рабочых і служачых;

узносы (адлічэнні) на сацыяльнае страхаванне;

аплата камунальных паслуг;

набыццё прадметаў забеспячэння і расходных матэрыялаў і інш.

Памер выдаткаў вызначаецца на падставе норм і нарматываў, устаноўленых для бюджэтных арганізацый, пры іх адсутнасці – на падставе эканамічна абгрунтаваных норм і нарматываў, якія зацвярджаюцца кіраўніком дадзенай дзяржаўнай установы адукацыі (у якой вучыцца слухач), калі іншае не ўстаноўлена заканадаўствам.

Кошт паслугі фарміруецца без уліку рэнтабельнасці.

Пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі ў УАСА ў штат дадзеных устаноў уводзіцца штатная колькасць настаўнікаў і майстроў вытворчага навучання ўстановы адукацыі (далей – майстар вытворчага навучання) у адпаведнасці з пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 24.04.2013 № 22 «Аб тыпавых штатах і нарматывах колькасці работнікаў асобных устаноў агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі» (далей – пастанова № 22).

Штатная колькасць настаўнікаў уводзіцца для ажыццяўлення тэарэтычнага навучання на падставе гадзін вучэбнага плана, колькасці груп і нормы педагагічнай нагрузкі за стаўку на тыдзень.

Штатная колькасць майстроў вытворчага навучання ўводзіцца для вытворчага навучання згодна з пастановай № 22 (пункт 22 табліцы 1, пункт 19 табліцы 2) у залежнасці ад атрыманай прафесіі:

пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі па асновах камп'ютарнага машынапісу і справаводстве – з разліку 0,25 штатнай адзінкі на адну вучэбную групу;

пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі па іншых прафесіях – з разліку 900 гадзін вытворчага навучання на год, прадугледжанага вучэбным планам установы адукацыі па прафесіі на адну штатную адзінку.

Пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі ў УПТА і УССА ў штатны расклад дадзеных устаноў уводзіцца колькасць выкладчыкаў і майстроў вытворчага навучання на падставе пастаноў Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 25.05.2015 № 43 «Аб тыпавых штатах і нарматывах колькасці работнікаў устаноў прафесійна-тэхнічнай адукацыі» і ад 01.07.2016 № 54 «Аб тыпавых штатах і нарматывах колькасці работнікаў устаноў сярэдняй спецыяльнай адукацыі» адпаведна за кошт сродкаў, якія пералічваюцца па дагаворах аб прафесійнай падрыхтоўцы на платнай аснове (пазабюджэтных сродкаў).

Штатная колькасць выкладчыкаў уводзіцца для ажыццяўлення тэарэтычнага навучання на падставе гадзін вучэбнага плана, колькасці груп і нормы педагагічнай нагрузкі за стаўку на год.

Штатная колькасць майстроў вытворчага навучання ўводзіцца з разліку 900 гадзін вытворчага навучання на год у групах пры рэалізацыі адукацыйных праграм прафесійнай падрыхтоўкі на адну штатную адзінку (за выключэннем падрыхтоўкі вадзіцеляў механічных транспартных сродкаў).

Пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі ва ўстанове дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі штатная колькасць настаўнікаў (выкладчыкаў) і майстроў вытворчага навучання ўводзіцца дадаткова за кошт пазабюджэтных сродкаў. Разлік дадатковай штатнай колькасці вышэйпералічаных работнікаў можна ажыццявіць па нормах тыпавых штатаў УПТА.

Пры арганізацыі ва ўстанове адукацыі дзейнасці па падрыхтоўцы вадзіцеляў механічных транспартных сродкаў уводзіцца штатная колькасць майстроў вытворчага навучання кіраванню механічным транспартным сродкам з разліку 1400 гадзін вытворчага навучання на год на адну штатную адзінку.

Устаноўленыя вышэйпералічанымі пастановамі Міністэрства адукацыі нарматывы вызначаюць штатную колькасць майстроў вытворчага навучання. Канкрэтная колькасць гадзін вытворчага навучання майстру вытворчага навучання ўстанаўліваецца зыходзячы з колькасці вучэбных груп і гадзін вытворчага навучання, прадугледжанага вучэбным планам па адпаведнай прафесіі.

Аплата працы педагагічных работнікаў ажыццяўляецца згодна з пастановай Міністэрства адукацыі ад 03.06.2019 № 71, пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 03.04.2019 № 13.

Пры вызначэнні тарыфных разрадаў і каэфіцыентаў кіраўнікоў іншых устаноў адукацыі, на базе якіх ажыццяўляецца прафесійная падрыхтоўка вучняў X–XI (XII) класаў, колькасць вучняў X–XI (XII) класаў уключаецца ў лік навучэнцаў гэтых устаноў па стане на 1 студзеня з каэфіцыентам 0,25.

На падставе пункта 12 пастановы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 02.01.2012 № 1 «Аб зацвярджэнні агульных палажэнняў Адзінага кваліфікацыйнага даведніка пасад служачых» на пасаду майстра вытворчага навучання ва ўстанову адукацыі можа быць прыняты работнік, які мае агульную сярэднюю або прафесійна-тэхнічную адукацыю.

  

 

Дадатак

 

Паказчыкі ацэнкі вынікаў вучэбнай дзейнасці вучняў па вучэбным прадмеце «Працоўнае навучанне» ў X–XI (XII) класах УАСА і УСА

 

Адзнака ў балах

Паказчыкі ацэнкі

Тэарэтычнае навучанне

Вытворчае навучанне

0 (нуль)

 

 

1 (адзін)

Пазнаванне асобных аб'ектаў вывучэння праграмнага вучэбнага матэрыялу, прад'яўленых у гатовым выглядзе (фактаў, тэрмінаў, з'яў, інструктыўных указанняў, дзеянняў і г.д.)

Недакладнае выкананне прыёмаў работ і кантролю якасці выконваемых аперацый; няўменне ажыццяўляць самакантроль за выкананымі дзеяннямі; шматлікія парушэнні патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; невыкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; наяўнасць шматлікіх істотных памылак, выпраўляемых пры непасрэднай дапамозе майстра вытворчага навучання ўстановы адукацыі (далей – майстра)

2 (два)

Распазнаванне аб'ектаў вывучэння праграмнага вучэбнага матэрыялу, прад'яўленых у гатовым выглядзе; ажыццяўленне адпаведных практычных дзеянняў

Недастаткова дакладнае выкананне прыёмаў работ і кантролю якасці выконваемых аперацый; недастатковае ўменне ажыццяўляць самакантроль за выкананымі дзеяннямі; парушэнні патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; невыкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; наяўнасць істотных памылак, якія выпраўляюцца пры непасрэднай дапамозе майстра

3 (тры)

Узнаўленне часткі праграмнага вучэбнага матэрыялу па памяці (фрагментарны пераказ і пералічэнне аб'ектаў вывучэння); ажыццяўленне разумовых і практычных дзеянняў па ўзоры

Недастатковае валоданне прыёмамі работ і кантролю якасці выконваемых аперацый; самакантроль за выкананнем дзеянняў з дапамогай майстра; выкананне найважнейшых патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; нязначнае невыкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; наяўнасць асобных істотных памылак, якія выпраўляюцца пры непасрэднай дапамозе майстра

4 (чатыры)

Недастаткова ўсвядомленае ўзнаўленне большай часткі праграмнага вучэбнага матэрыялу (апісанне аб'ектаў вывучэння з элементамі тлумачэння, якія раскрываюць структурныя сувязі і адносіны); прымяненне ведаў у знаёмай сітуацыі па ўзоры; наяўнасць адзінкавых істотных памылак

Недастатковае валоданне прыёмамі работ і кантролю якасці выконваемых аперацый; самакантроль за выкананнем дзеянняў з дапамогай майстра; выкананне асноўных патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; наяўнасць адзінкавых істотных памылак, якія выпраўляюцца пры непасрэднай дапамозе майстра

5 (пяць)

Усвядомленае ўзнаўленне большай часткі праграмнага вучэбнага матэрыялу (апісанне аб'ектаў вывучэння з тлумачэннем структурных сувязей і адносін); прымяненне ведаў у знаёмай сітуацыі па ўзоры; наяўнасць неістотных памылак

Дастаткова самастойнае выкананне работ і кантролю якасці выконваемых аперацый з дапамогай майстра; самакантроль за выкананымі дзеяннямі; выкананне асноўных патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; магчымы неістотныя памылкі, якія можна выправіць пры дадатковых пытаннях майстра

6 (шэсць)

Поўнае веданне і ўсвядомленае ўзнаўленне ўсяго праграмнага вучэбнага матэрыялу; валоданне праграмным вучэбным матэрыялам у знаёмай сітуацыі (апісанне і тлумачэнне аб'ектаў вывучэння, выяўленне і абгрунтаванне заканамерных сувязей, прывядзенне прыкладаў з практыкі, выкананне практыкаванняў, задач і заданняў па ўзоры, на аснове прадпісанняў); наяўнасць неістотных памылак

Самастойнае выкананне работ; кантроль якасці выконваемых аперацый і самакантроль з дапамогай майстра ў асобных выпадках; выкананне большасці патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; магчымы асобныя неістотныя памылкі, якія можна выправіць пры дадатковых пытаннях майстра

7 (сем)

Поўнае, трывалае веданне і ўзнаўленне праграмнага вучэбнага матэрыялу; валоданне праграмным вучэбным матэрыялам у знаёмай сітуацыі (разгорнутае апісанне і тлумачэнне аб'ектаў вывучэння, раскрыццё сутнасці, абгрунтаванне і доказ, фармуляванне высноў, недастаткова самастойнае выкананне заданняў); наяўнасць адзінкавых неістотных памылак

Самастойнае выкананне работ; кантроль якасці выконваемых аперацый з дапамогай майстра ў адзінкавых выпадках; самакантроль за выкананнем дзеянняў; выкананне патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; магчымыя адзінкавыя нязначныя памылкі, якія можна выправіць пры дадатковых пытаннях майстра

8 (восем)

Поўнае, трывалае, глыбокае веданне і ўзнаўленне праграмнага вучэбнага матэрыялу; аперыраванне праграмным вучэбным матэрыялам у знаёмай сітуацыі (разгорнутае апісанне і тлумачэнне аб'ектаў вывучэння, раскрыццё сутнасці, абгрунтаванне і доказ, пацверджанне аргументамі і фактамі, фармуляванне высноў, самастойнае выкананне заданняў); наяўнасць адзінкавых неістотных памылак

Дастаткова ўпэўненае і дакладнае валоданне прыёмамі работ; кантроль якасці выконваемых аперацый з нязначнай дапамогай майстра; самакантроль за выкананнем дзеянняў; выкананне ў поўным аб'ёме патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; наяўнасць асобных неістотных памылак, самастойна ліквідуемых вучнем

9 (дзевяць)

Поўнае, трывалае, глыбокае, сістэмнае веданне праграмнага вучэбнага матэрыялу; аперыраванне праграмным вучэбным матэрыялам у часткова змененай сітуацыі (прымяненне вучэбнага матэрыялу як на аснове вядомых правіл, прадпісанняў, так і пошук новых ведаў, спосабаў рашэння вучэбных задач, вылучэнне здагадак і гіпотэз, наяўнасць дзеянняў і аперацый творчага характару для выканання заданняў)

Упэўненае і дакладнае валоданне прыёмамі работ рознай ступені складанасці; кантроль якасці выконваемых аперацый; самакантроль за выкананнем дзеянняў; выкананне ў поўным аб'ёме патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі; наяўнасць адзінкавых неістотных памылак, самастойна ліквідуемых вучнем

10 (дзесяць)

Свабоднае аперыраванне праграмным вучэбным матэрыялам; прымяненне ведаў і ўменняў у незнаёмай сітуацыі (самастойныя дзеянні па апісанні, тлумачэнні аб'ектаў вывучэння, фармуляванні правіл, пабудове алгарытмаў для выканання заданняў, дэманстрацыя рацыянальных спосабаў рашэння задач, выкананне творчых работ і заданняў)

Упэўненае і дакладнае валоданне прыёмамі работ рознай ступені складанасці ў знаёмай або незнаёмай сітуацыі, перанос ведаў і ўменняў выканання розных тэхналагічных аперацый у новую сітуацыю; кантроль якасці выконваемых аперацый; самакантроль за выкананнем дзеянняў; выкананне ў поўным аб'ёме патрабаванняў тэхнічных нарматыўных прававых актаў, тэхнічнай дакументацыі; выкананне норм выпрацоўкі; выкананне патрабаванняў аховы працы і пажарнай бяспекі.

 

 

свернуть

Расписание учебных занятий по трудовому обучению

развернуть

Расклад вучэбных заняткаў

па працоўнаму навучанню

па вучэбнаму плану прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых)

па прафесіі “Трактарыст-машыніст сельскагаспадарчай вытворчасці”

па вучэбнай праграме вадзіцель колавых трактароў катэгорыі “А”

 для навучэнцаў X-XI класаў

у  2021/2022 навучальным годзе

   
           

Група/

клас

Дзень

правядзення

Час  правядзення

Месца

правядзення

Ф.І.І. настаўніка

28 група/

10 клас

Серада

Пятніца

15.00-18.00

15.00-18.00

к. АБЖ

 Кірыковіч     А.В.

29 група /

10 клас

Серада

Субота

12.00-15.00

09.00-12.00

к. зам. мовы

 Левша Н.Г.

30 група /

10 клс

Серада

Субота

12.00-15.00

09.00-12.00

к. АБЖ

 Кірыковіч       А.В.

25 група /

11 клас

Аўторак

 Чацвер

15.00-18.00

15.00-18.00

к. АБЖ

  Кірыковіч       А.В.

26 група /

11 клас

 Чацвер

 Пятніца

12.00-15.00

12.00-15.00

к. АБЖ

 Левша Н.Г.

27 група /

11 клас

 Чацвер

 Пятніца

 12.00-15.00

 12.00-15.00

 

к. АБЖ

 Кірыковіч       А.В.

 

свернуть

О проведении квалификационного экзамена

развернуть

 

УТВЕРЖДАЮ

Заместитель Министра образования

Республики Беларусь

___________________А.В.Кадлубай

«20»  февраля_2020  г.

МЕТОДИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ

по организации и проведению квалификационного экзамена по результатам освоения учащимися X-XI (XII) классов учреждений общего среднего и специального образования образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих)

в рамках учебного предмета «Трудовое обучение»

 

  1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

По завершении освоения образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) в рамках учебного предмета «Трудовое обучение» проводится квалификационный экзамен с целью подтверждения учащимися учреждений общего среднего образования (далее – УОСО) и учреждений специального образования (далее – УСО) результатов освоения данной образовательной программы. Порядок проведения квалификационного экзамена определяется Правилами проведения аттестации слушателей, стажеров при присвоении содержания образовательных программ дополнительного образования взрослых, утвержденными постановлением Министерства образования от 24.12.2013 № 135 (далее – Правила проведения аттестации).

Учащиеся XI (XII) классов УОСО и УСО, завершившие освоение содержания образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих), могут сдать квалификационный экзамен, который не является обязательным. Учащимся, успешно сдавшим квалификационный экзамен, выдается свидетельство установленного образца о присвоении квалификационного разряда (класса, категории) по профессии.

К квалификационному экзамену допускаются учащиеся, выполнившие в полном объеме требования учебно-программной документации и имеющие итоговую отметку по учебному предмету «Трудовое обучение» не ниже 3 (трех) баллов.

Учащиеся XI (XII) классов УОСО и УСО не допускаются к квалификационному экзамену по учебному предмету «Трудовое обучение» в случае, если:

имеют итоговую отметку по учебному предмету «Трудовое обучение» ниже 3 (трех) баллов;

не освоили в полном объеме содержание образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) по причине изменения осваиваемой профессии и невозможности ликвидации академической разницы;

имеют пропуски занятий, превышающие 30 и более процентов учебных часов за весь период обучения по учебному предмету «Трудовое обучение».

Для учащихся XI (XII) классов УОСО и УСО, осваивающих профессии, по которым образовательный процесс может быть организован без присвоения разряда, если объем учебного времени недостаточен для присвоения разряда, квалификационный экзамен не проводится (не планируется).

Во всех перечисленных случаях учащимся выдается справка об обучении (приложение 1).

В аттестат об общем среднем образовании выставляется годовая отметка по трудовому обучению, полученная в XI (XII) классе УОСО и УСО. Годовая отметка выставляется как среднее арифметическое отметок, полученных по итогам каждой четверти. Отметка по итогам квалификационного экзамена не влияет на отметку, выставленную в аттестат об общем среднем образовании по учебному предмету «Трудовое обучение».

Учащемуся, который по состоянию здоровья освобожден от учебных занятий по учебному предмету «Трудовое обучение», соответственно за четверть, учебный год вносится запись «освобожден(а)», учащийся квалификационный экзамен не сдает.

Для проведения квалификационного экзамена создается государственная квалификационная комиссия в составе не менее 3 человек. Государственная квалификационная комиссия утверждается руководителем учреждения образования, на базе которого реализуется образовательная программа профессиональной подготовки рабочих (служащих), не позднее чем за две недели до начала квалификационного экзамена. Председателем государственной квалификационной комиссии назначается педагогический работник либо специалист иной организации, имеющий высшее образование по соответствующему профилю (направлению) образования и занимающий должность согласно полученной квалификации. Председателем государственной квалификационной комиссии не может быть педагогический работник, участвующий в образовательном процессе по профессиональной подготовке учащихся. При реализации образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) в рамках учебного предмета «Трудовое обучение» по I и II моделям кандидатура председателя государственной квалификационной комиссии согласовывается с учредителем учреждения образования. В состав государственной квалификационной комиссии могут включаться педагогические работники УОСО, УСО, учреждений профессионально-технического, среднего специального, высшего образования (далее – УПТО, УССО, УВО), иных учреждений образования, на базе которых реализуется образовательная программа профессиональной подготовки рабочих (служащих), участвующих в образовательном процессе по профессиональной подготовке учащихся или имеющих образование по соответствующему профилю, а также специалисты других организаций соответствующих видов производственной деятельности с их согласия и по согласованию с руководителем по основному месту работы.

Порядок проведения квалификационного экзамена по завершении освоения содержания образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) определяется Положением о непрерывном профессиональном обучении по профессиям рабочих, утвержденным постановлением Совета Министров Республики Беларусь от 15.07.2011 № 954, и Правилами проведения аттестации. Некоторые формы документов, содержащиеся в Правилах проведения аттестации, приведены в соответствие с особенностями реализации образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) в рамках учебного предмета «Трудовое обучение» и содержатся в данных рекомендациях.

 

  1. СОДЕРЖАНИЕ И МЕТОДИКА ПРОВЕДЕНИЯ КВАЛИФИКАЦИОННОГО ЭКЗАМЕНА

Квалификационный экзамен состоит из квалификационной пробной работы, выполняемой в период производственного обучения (производственной практики), и экзамена по результатам теоретического обучения, на который в учебном плане отведено 6 часов. Расписание квалификационных экзаменов составляется заместителем руководителя учреждения образования (руководителем структурного подразделения), осуществляющего реализацию образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) для учащихся X-XI (XII) классах УОСО и УСО за две недели до их начала и доводится до сведения руководителей УОСО и УСО, которые в свою очередь должны ознакомить с данной информацией учащихся, осваивающих данную образовательную программу по II и III модели обучения, родителей (законных представителей) учащихся.

 

2.1. Порядок и правила проведения квалификационной пробной работы

Квалификационная пробная работа выполняется на завершающем этапе прохождения учащимися производственной практики. В процессе выполнения квалификационной пробной работы учащиеся должны продемонстрировать степень владения профессиональными знаниями и умениями в самостоятельном выполнении работ в соответствии с требованиями, определяемыми тарифно-квалификационными (квалификационными) характеристиками к рабочим (служащим).

С целью подготовки рабочих мест для проведения квалификационной пробной работы, необходимого оборудования и инструмента, сырья и материалов и др., разрабатывается перечень квалификационных пробных работ за месяц до их проведения. Если учащиеся проходят производственную практику в нескольких организациях, то перечень квалификационных пробных работ разрабатывается применительно к каждой из организаций.

На выполнение квалификационной пробной работы предусматривается до 6 учебных часов. Конкретный объем учебного времени, отводимого на выполнение квалификационной пробной работы, определяется в процессе календарно-тематического планирования по учебному предмету «Трудовое обучение».

При разработке перечня квалификационных пробных работ следует учитывать, что работы (задания) должны:

соответствовать требованиям тарифно-квалификационных (квалификационных) характеристик и содержанию производственного обучения в рамках освоения образовательной программы профессиональной подготовки рабочего (служащего);

отражать специфику содержания трудовой деятельности организации, на базе которой была организована производственная практика учащихся;

обеспечивать нагрузку учащихся в установленное время;

обеспечивать возможность использования прогрессивных форм организации труда, применения новейших инструментов и материалов.

Формы перечня квалификационных пробных работ учащихся и примеры их заполнения приводятся в приложениях 2, 3.

Перечень квалификационных пробных работ разрабатывается мастером производственного обучения, рассматривается на заседании методической комиссии (методического объединения) и утверждается заместителем руководителя учреждения образования по согласованию с заместителем руководителя организации (в случае выполнения квалификационных пробных работ в организации).

Учащемуся, приступающему к выполнению квалификационной пробной работы выдается наряд-задание на выполнение квалификационной пробной работы. Формы наряда-задания на выполнение квалификационной пробной работы с примерами их заполнения представлены в приложениях 4, 5.

При заполнении наряда-задания уточняются наименования работы (задания), уровень квалификации (при его наличии), нормы выработки (времени) (при их наличии). В случае, когда по отдельным профессиям не может быть установлено конкретное содержание квалификационной пробной работы в наряде-задании указывается наименование работы (задания), разряд (при наличии) и норма времени на его выполнения (приложение  5). Выдача наряда-задания на выполнение квалификационной пробной работы, расчет процента выполнения нормы выработки или нормы времени производится мастером производственного обучения при участии ответственного лица, проводившего обучение учащихся в организации.

После выставления отметки по результатам выполнения квалификационной пробной работы наряд-задание на ее выполнение подписывается руководителем структурного подразделения организации, в которой данная работа выполнялась.

В случае, когда возможно определить содержание квалификационной пробной работы, по ее результатам заполняется заключение на квалификационную пробную работу, выполненную учащимся (приложение 6). При этом при заполнении строки «По нормам времени на работу отведено _____ часов», следует учитывать нормы, установленные в перечне квалификационных пробных работ учащихся.

Например, при выполнении квалификационной пробной работы по профессии «Швея» учащейся Ивановой Марией Петровной по заданию «Обработка срезов салфетки окантовочным швом» (при количестве выполняемых работ – 10 изделий) и норме времени на выполнение этой работы – 12 минут на изделие (приложение 2) время, отведенное на выполнение данной работы, составит 120 минут (2 часа), то есть оно рассчитано исходя из установленной нормы времени 12 минут на изделие и количества выполненных работ (10 изделий). Если устанавливается норма выработки, то 10 изделий изготавливаются по 5 изделий в час и время на выполнение всего задания составит 2 часа.

В строке «фактически затрачено» указывается время, за которое учащийся выполнил квалификационную пробную работу.

В приложении 6 приведен пример заполнения заключения на квалификационную пробную работу, выполненную учащимися при освоении ими профессии рабочего, а в приложении 7 – пример заполнения заключения о достигнутом уровне квалификации учащегося в случае подготовки учащихся к работе в должности служащего, а также рабочего в тех случаях, когда содержание квалификационной пробной работы не может быть установлено.

В случае, когда конкретное содержание квалификационной пробной работы не может быть установлено, по результатам ее выполнения учащимся оформляется заключение о достигнутом уровне квалификации учащегося на основании проверки на рабочем месте умений и навыков, приобретенных в процессе освоения содержания учебной программы. При описании производственных показателей, достигнутых учащимся, следует отразить:

степень правильности ведения технологического процесса;

степень самостоятельности выполняемых работ;

выполнение установочных норм (при наличии);

уровень качества выполняемых работ (недостаточный, достаточный, высокий, иное);

уровень сформированности умений, навыков при выполнении требуемых работ (недостаточный, достаточный, высокий, иное);

соблюдение требований по охране труда, пожарной и экологической безопасности, безопасных методов и приемов работы и др.

 

2.2. Порядок и правила проведения экзамена по результатам теоретического обучения

На экзамене по результатам теоретического обучения учащиеся должны продемонстрировать знания:

порядка и правил выполнения соответствующих видов работ;

назначения используемых материалов, оборудования, инструмента;

порядка и правил чтения графической документации;

основ охраны труда, пожарной и экологической безопасности и требования к ним;

основ экономики, трудового права, этики и психологии деловых отношений, информационных и коммуникационных технологий с учетом содержания и характера трудовой деятельности.

Экзамен по результатам теоретического обучения проводится по билетам или тестам, которые составляются педагогическими работниками учреждения образования, специалистами иных организаций и утверждаются заместителем руководителя (руководителем структурного подразделения) учреждения образования, осуществляющим профессиональную подготовку рабочих (служащих) в рамках учебного предмета «Трудовое обучение».

Содержание экзаменационных билетов в полном объеме должно отражать содержание учебных программ по соответствующим профессиям рабочих (должностям служащих), утвержденных в установленном порядке и разработанных с учетом требований тарифно-квалификационных характеристик профессий рабочих и общих положений ЕТКС, квалификационных характеристик служащих и общих положений ЕКСД.

На проведение экзамена по результатам теоретического обучения отводится не более 15 минут на одного учащегося. Для подготовки к ответу учащемуся отводится не менее 20 минут.

Количество экзаменационных билетов должно превышать число экзаменуемых в учебном классе (группе). В экзаменационные билеты, как правило, включаются 2-4 вопроса, в том числе практические задания, например, упражнение, решение задачи или иное.

При формулировке вопросов (заданий), включаемых в состав экзаменационных билетов, рекомендуется учитывать, что содержание вопросов (заданий) должно обеспечивать возможность оценки учебных достижений учащихся в таких образовательных областях как технология, техника, материаловедение, графика, экономика, организация и управление, охрана труда, охрана окружающей среды, основы права, этика и психология деловых отношений, информационные и коммуникационные технологии. При этом следует учитывать также и содержание квалификационных пробных работ. Например, если при выполнении данной работы учащийся читал сборочный чертеж, то в содержании экзаменационного билета не следует включать задания из образовательной области «Графика».

Вопросы и задания должны быть краткими и понятными, исключающими различное их толкование. Приведем примеры неудачно сформулированных вопросов и заданий:

Пример 1. Как измерить глубину отверстия, высверленного в металлической детали?

Вопрос задан недиагностично. Из его содержания не ясно, что должен делать обучающийся: то ли объяснять порядок и правила измерения глубины отверстия, то ли выполнять данную операцию, демонстрируя приемы и последовательность ее выполнения. Правильно данное задание формулируется следующим образом: «Объясните порядок и правила измерения глубины отверстия, высверленного в металлической детали».

Пример 2. Однофазный асинхронный электродвигатель.

И в этом примере формулировка задания недиагностична. Из нее совершенно не ясно, что требуется от обучающегося: высказать самое общее суждение об однофазном асинхронном электродвигателе или осознанно и осмысленно изложить принцип его действия, то ли обосновать возможные неисправности, то ли произвести его разборку и сборку и т. п. Правильными будут следующие формулировки: «Объясните принцип действия однофазного асинхронного электродвигателя», «Какие неисправности в работе однофазного асинхронного электродвигателя могут возникнуть при чрезмерном изнашивании щеток? Ответ обоснуйте».

При формулировке вопросов (заданий) следует опираться на требования к результатам учебной деятельности учащихся, которые установлены применительно к каждой из подтем содержания учебной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих).

Например, в содержании учебной программы профессиональной подготовки рабочих по профессии «Печник» предусматривается изучение темы «Материалы для печных работ». В результате изучения одной из подтем данной темы учащийся должен уметь:

объяснять технологию производства чугуна и стали;

описывать виды стали, основные свойства;

излагать меры защиты металлов от коррозии, виды стальной арматуры и арматурных изделий, закладных деталей и анкерных устройств; описывать сортамент сталей, арматурных холоднотянутых проволок, сварных арматурных сеток и прокатных профилей металла;

объяснять требования стандартов, технические условия на арматурные стали, свойства стали, правила транспортирования, хранения, маркировки, приемки арматурных сталей;

объяснять условные обозначения арматурных сталей на чертежах и спецификациях;

называть вентиляционные детали, трубные прокладки, виды арматурных каркасов и блоков.

Исходя из данных требований можно предложить следующие формулировки вопросов (заданий) для экзаменационных билетов экзамена по результатам теоретического обучения учащихся:

изложите меры защиты металлов от коррозии;

объясните требования стандартов и технические условия на арматурные стали;

объясните условные обозначения арматурных сталей на чертежах;

назовите вентиляционные детали, виды арматурных каркасов и блоков и др.

Пример оформления экзаменационного билета № 1 по профессии «Швея» приведен в приложении 8.

 

  1. РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ОЦЕНИВАНИЮ РЕЗУЛЬТАТОВ УЧЕБНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ УЧАЩИХСЯ

При оценивании результатов квалификационных пробных работ следует использовать «Показатели оценки результатов учебной деятельности учащихся по учебному предмету «Трудовое обучение» в X-XI (XII) классах УОСО и УСО» по производственному обучению (приложение 9).

При получении отметки по квалификационной пробной работе ниже трех баллов или ее невыполнении по уважительной (неуважительной) причине учащийся не допускается к сдаче экзамена по результатам теоретического обучения. Таким учащимся предоставляется право повторного выполнения квалификационной пробной работы в срок до сдачи экзамена по результатам теоретического обучения или в иной срок по усмотрению государственной квалификационной комиссии. Решение о повторном выполнении квалификационной пробной работы фиксируется в наряде-задании на выполнение квалификационной пробной работы (приложение 10). При повторном выполнении квалификационной пробной работы выдается новый наряд-задание на выполнение квалификационной пробной работы и оформляется новое заключение на квалификационную пробную работу, выполненную учащимся, или заключение о достигнутом уровне квалификации учащегося.

В случае повторного получения по результатам выполнения квалификационной пробной работы отметки ниже трех баллов или повторной неявки без уважительной причины для выполнения квалификационной пробной работы учащийся к экзамену по результатам теоретического обучения не допускается и ему выдается справка об обучении установленного образца.

Отметки, полученные учащимися по результатам выполнения квалификационной пробной работы, объявляются учащимся в день выполнения квалификационной пробной работы.

Перед началом квалификационного экзамена по результатам теоретического обучения государственной квалификационной комиссии представляются следующие документы:

приказ по учреждению образования о допуске учащихся к сдаче квалификационного экзамена;

дневник учета учебно-производственных работ (заданий) при прохождении производственного обучения (приложение 11);

наряд-задание на выполнение квалификационной пробной работы;

заключение на квалификационную пробную работу, выполненную учащимся или заключение о достигнутом уровне квалификации учащегося.

При оценивании ответов учащихся на экзамене по результатам теоретического обучения следует использовать показатели оценки результатов учебной деятельности учащихся по учебному предмету «Трудовое обучение» в X-XI (XII) классах УОСО и УСО в части применения показателей теоретического обучения (приложение 9).

Ответ учащегося на каждый вопрос (задание) экзаменационного билета оценивается отдельно. Экзаменационная отметка каждого из членов государственной квалификационной комиссии определяется как среднее арифметическое отметок, выставленных за выполнение каждого вопроса (задания) экзаменационного билета.

Итоговая отметка по результатам квалификационного экзамена выставляется как среднее арифметическое отметок за выполнение квалификационной пробной работы и отметки по результатам теоретического обучения.

Если учащийся не ответил по билету (не выполнил тестовое задание), государственная квалификационная комиссия по его просьбе может разрешить ответить по другому билету (выполнить другое тестовое задание). При этом в протоколе заседания государственной квалификационной комиссии (приложения 12, 13) за экзамен по результатам теоретического обучения вносится соответствующая запись. Вопрос о снижении отметки учащемуся в этом случае решает государственная квалификационная комиссия.

Отметки, полученные учащимся по результатам экзамена по теоретическому обучению, итоговые отметки по результатам квалификационного экзамена, решение государственной квалификационной комиссии о присвоении разряда (при наличии) и выдаче свидетельства (справки) по результатам профессиональной подготовки рабочего (служащего) объявляются учащимся в день окончания квалификационного экзамена. Итоги экзамена по результатам теоретического обучения оформляются в экзаменационной ведомости (приложение 14).

Учащимся, не сдававшим квалификационный экзамен в установленный срок по уважительной причине, предоставляется возможность его сдачи в срок, определяемый учреждением образования, на базе которого осуществлялась реализация образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих).

Учащимся, не сдавшим квалификационный экзамен в установленный срок без уважительной причины или не получившим положительную отметку по результатам сдачи квалификационного экзамена, предоставляется право повторной сдачи квалификационного экзамена в срок, определяемый учреждением образования, осуществляющим реализацию образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих).

Учащиеся, не явившиеся для повторной сдачи квалификационного экзамена без уважительных причин или не получившие положительную отметку по его результатам, считаются не сдавшими квалификационный экзамен. В таких случаях учащимся выдается справка об обучении установленного образца.

Квалификационный экзамен целесообразно провести до 30 мая текущего учебного года.

 

свернуть

Методическая памятка по сдаче учащимися квалификационного экзамена

развернуть

 

Цель - подтверждение учащимися результатов освоения образовательной программы профессиональной подготовки рабочих (служащих) в рамках учебного предмета «Трудовое обучение».

Порядок проведения квалификационного экзамена определяется Правилами проведения аттестации слушателей, стажеров при присвоении содержания образовательных программ дополнительного образования взрослых, утвержденными постановлением Министерства образования от 24.12.2013 №135 (далее – Правила проведения аттестации).

Квалификационный экзамен не является обязательным.

К квалификационному экзамену допускаются учащиеся, выполнившие в полном объеме требования учебно-программной документации и имеющие итоговую отметку по учебному предмету «Трудовое обучение» не ниже 3 (трех) баллов.

Перед началом квалификационного экзамена по результатам теоретического обучения государственной квалификационной комиссии представляются следующие документы:

1.      приказ по учреждению образования о допуске учащихся к сдаче квалификационного экзамена;

2.      дневник учета учебно-производственных работ (заданий) при прохождении производственного обучения;

3.      наряд-задание на выполнение квалификационной пробной работы;

4.      заключение на квалификационную пробную работу, выполненную учащимся или заключение о достигнутом уровне квалификации учащегося.

Экзамен по результатам теоретического обучения проводится по билетам или тестам.

На проведение экзамена по результатам теоретического обучения отводится не более 15 минут на одного учащегося. Для подготовки к ответу учащемуся отводится не менее 20 минут.

Количество экзаменационных билетов должно превышать число экзаменуемых в учебном классе (группе). В экзаменационные билеты, как правило, включаются 2-4 вопроса, в том числе практические задания, например, упражнение, решение задачи или иное.

Ответ учащегося на каждый вопрос (задание) экзаменационного билета оценивается отдельно. Экзаменационная отметка каждого из членов государственной квалификационной комиссии определяется как среднее арифметическое отметок, выставленных за выполнение каждого вопроса (задания) экзаменационного билета.

Итоговая отметка по результатам квалификационного экзамена выставляется как среднее арифметическое отметок за выполнение квалификационной пробной работы и отметки по результатам теоретического обучения.

Если учащийся не ответил по билету (не выполнил тестовое задание), государственная квалификационная комиссия по его просьбе может разрешить ответить по другому билету (выполнить другое тестовое задание). При этом в протоколе заседания государственной квалификационной комиссии за экзамен по результатам теоретического обучения вносится соответствующая запись. Вопрос о снижении отметки учащемуся в этом случае решает государственная квалификационная комиссия.

Отметки, полученные учащимся по результатам экзамена по теоретическому обучению, итоговые отметки по результатам квалификационного экзамена, решение государственной квалификационной комиссии о присвоении разряда (при наличии) и выдаче свидетельства (справки) по результатам профессиональной подготовки рабочего (служащего) объявляются учащимся в день окончания квалификационного экзамена. Итоги экзамена по результатам теоретического обучения оформляются в экзаменационной ведомости.

Учащимся, не сдававшим квалификационный экзамен в установленный срок по уважительной причине, предоставляется возможность его сдачи в срок, определяемый учреждением образования,

Квалификационный экзамен целесообразно провести до 30 мая текущего учебного года.

 

свернуть

Об организации образовательного процесса по трудовому обучению по программе профессиональной подготовки

развернуть

Перечень квалификаций для профессиональной подготовки учащихся

развернуть

 

№ п/п

Наименование учрежджений образования

Название профессии, разряд

Объем часов в УПО

Объём часов на производственную практику

1

Барановичский государственный трофессионально- технический колледж сферы обслуживания

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Оператор электронно-вычислительных машин 4 разряд

378

108

2

Брестский государственный профессиональный лицей железнодорожного транспорта

 

Горничная 2 разряд

544

144

 

Кассир билетный 4 разряд

544

144

3

Барановичский государственный профессиональный лицей строителей

 

 

 

 

 

 

 

 

Столяр 3 разряд

 

 

 

Облицовщик-плиточник 2 разряд

 

 

 

Каменщик 2 разряд

 

 

 

Штукатур 3 разряд

 

 

 

Плотник 2 разряд

 

 

 

Маляр 2 разряд

 

 

 

Монтажник санитарно-технических систем и оборудования 2 разряд

 

 

 

Бетонщик 2 разряд

 

 

 

Мостовщик 2 разряд

 

 

4

Брестский государственный профессиональный лицей строителей

 

 

 

Столяр 3 разряд

420

 

 

Облицовщик-плиточник 2 разряд

420

 

 

Каменщик 2 разряд

420

 

 

Штукатур 3 разряд

420

150

5

Белозерский государственный профессионально-технический колледж электротехники

 

 

Газорезчик 2 разряд

420

144

 

Оператор электронно-вычислительных машин 4 разряд

378

108

 

Цветовод 2 разряд

160

48

6

Пинский государственный профессиональный лицейстроителей

 

Маляр

320

120

 

Арматурщик

320

120

7

Брестский государственный профессиональный лицей легкой промышленности

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Оператор электронно-вычислительных машин (персональных электронно-вычислительных машин) 4 разряд

378

108

8

Пинский государственный профессионально-технический колледж лёгкой промышленности

 

Оператор электронно-вычислительных машин (персональных электронно-вычислительных машин) 4 разряд

378

108

 

Визажист 4 разряд

202

104

9

Берёзовский государственный профессиональный лицей строителей

 

 

 

 

 

 

 

 

Столяр 3 разряд

 

 

 

Облицовщик-плиточник 2 разряд

 

 

 

Каменщик 2 разряд

 

 

 

Штукатур 3 разряд

 

 

 

Плотник 2 разряд

 

 

 

Маляр 2 разряд

 

 

 

Монтажник санитарно-технических систем и оборудования 2 разряд

 

 

 

Бетонщик 2 разряд

 

 

 

Мостовщик 2 разряд

 

 

10

Барановичский государственный профессиональный лицей машиностроения

Слесарь механосборочных работ 2 разряд

456

252

11

Пинский государственный   профессионально-технический колледж машиностроения

Предложения по допрофессиональной подготовке

 

 

12

Лунинецкий государственный политехнический профессионально-технический колледж

Оператор электронно-вычислительных машин (персональных электронно-вычислительных машин) 4 разряд

378

108

13

Брестский государственный профессионально-технический колледж приборостроения

Слесарь механосборочных работ 2 разряд

456

252

14

Кобринский государственный профессиональный лицей сферы обслуживания

Швея 2 разряд

480

 

15

Малоритский государственный профессиональный лицей сельскохозяйственного производства

Предложения по допрофессиональной подготовке

 

 

16

Новомышский государственный профессиональный лицей сельскохозяйственного производства

 

Штукатур 3 разряд

420

150

 

Садовод 2 разряд

420

150

17

Ганцевичский государственный профессиональный лицей сельскохозяйственного производства

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Тракторист-машинист сельскохозяйственного производства категории «А»

514

120

18

Высоковский государственный сельскохозяйственный профессионально-технический колледж

Слесарь по ремонту сельскохозяйственных машин и оборудования (ремонт тракторов и сельскохозяйственных машин) 2 разряд

435

72

19

Лунинецкий государственный профессионально-технический колледж сельскохозяйственного производства

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Водитель автомобиля   категории «С»

422

 

20

Пинский государственный профессиональный лицей сельскохозяйственного производства

 

Тракторист-машинист сельскохозяйственного производства категории «А»

514

120

 

Овощевод

420

120

21

Ивацевичский государственный профессиональный лицей сельскохозяйственного производства

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Слесарь по ремонту сельскохозяйственных машин и оборудования (ремонт тракторов и сельскохозяйственных машин) 2 разряд

435

72

22

ГУО «Областной аграрно-производственный профессиональный лицей»

г. Дрогичин

 

Слесарь по ремонту сельскохозяйственных машин и оборудования (ремонт тракторов и сельскохозяйственных машин) 2 разряд

435

72

 

Оператор электронно-вычислительных машин (персональных электронно-вычислительных машин) 4 разряд

446

216

23

Столинский государственный профессиональный лицей сельскохозяйственного производства

 

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Садовод

480

 

 

Инструктор 3 разряд

480

 

24

Брестский государственный –торгово-технологический колледж

Официант 3 разряд

320

 

25

Брестский государственный колледж сферы обслуживания

 

Швея 2 разряд

480

 

 

Мастер по маникюру 3 разряд

240

 

26

Брестский государственный колледж связи

 

 

 

 

Экспедитор печати

160

 

 

Оператор связи 6 разряд

256

 

 

Почтальон 5 разряд

256

 

 

Электромонтёр линейных сооружений электросвязи и проводного вещания 3 разряд

480

 

 

Электромонтёр по обслуживанию и ремонту аппаратуры и устройств связи 2 разряд

480

 

27

Кобринский государственный политехнический колледж

Штукатур 3 разряд

420

150

28

Пинский государственный аграрный технологический колледж

Изготовитель мясных полуфабрикатов 4 разряд

480

 

29

Пинский государственный аграрно-технический колледж им. А.Е.Клещёва

 

 

Слесарь по ремонту сельскохозяйственных машин и оборудования (ремонт тракторов и сельскохозяйственных машин) 2 разряд

435

72

 

Тракторист-машинист сельскохозяйственного производства категории «А»

514

120

 

Штукатур 3 разряд

420

150

30

Пружанский государственный аграрно-технический колледж

 

 

 

Тракторист-машинист сельскохозяйственного производства категории «А»

514

120

 

Водитель автомобиля категории «С»

422

 

 

Кладовщик 4-го разряда

 

 

 

Оператор электронно-вычислительных машин (персональных электронно-вычислительных машин) 4 разряд

378

108

31

Столинский   государственный аграрно-экономический колледж

 

 

 

 

свернуть
Ещё в этом разделе